بیگانه

کتاب بیگانه، اثر نویسنده ی فرانسوی، آلبر کامو بوده و در سال 1942 انتشار یافته است. از پس زمینه و جان مایه ی رمان بیگانه ، اغلب به عنوان مثالی از فلسفه ی ابزورد و هستی گرایانه ی کامو یاد شده است؛ گرچه خود او، اگزیستانسیال بودن این اثر را رد کرده است.
شخصیت اصلی کتاب، یک مرد فرانسوی/الجزایری بی تفاوت به نام مورسو است که با عباراتی چون «شهروند رام شده ی فرانسه در آفریقای شمالی» و «مرد مدیترانه ای» توصیف شده است؛ هرچند مورسو به ندرت از فرهنگ سنتی مدیترانه بویی برده و در آن سهیم می شود. او در مراسم خاک سپاری مادرش حضور می یابد و چند روز بعد، مردی عرب را که درگیر تنازعی با یکی از دوستانش بوده، در الجزیره ی تحت اشغال فرانسوی ها به قتل می رساند. مورسو محاکمه و به اعدام محکوم می شود. داستان به دو بخش قبل و بعد از قتل تقسیم شده و به صورت اول شخص، توسط شخصیت اصلی روایت می شود.
داستان بیگانه، معروف‌ترین اثر آلبر کامو، حداقل به‌ظاهر داستانی ساده و بدون پیچیدگی است. مورسو، کارمندی در الجزیره، تلگرامی دریافت می‌کند که خبر از مرگ مادرش در خانه‌ی سالمندان می‌دهد. دو روز مرخصی می‌گیرد، به مراسم تشییع جنازه و تدفین می‌رود و به الجزیره بازمی‌گردد. در ادامه مورسو تصادفاً در ماجرای نامطبوع و کثیف همسایه‌اش درگیر می‌شود و تحت فشار شدید شرایط بیرونی اقدامی می‌کند که عواقبش چشم مورسو را بر بُعد تازه‌ای از زندگی می‌گشاید. مورسو در طی داستان سرانجام درمی‌یابد که هستی شادی است. بی‌اعتنایی او به مناظر و بوهای جهان به عشقی آگاهانه بدل می‌شود و تسلیم و رضای منفعلانه‌ی او در برابر ستمی که بر انسان‌ها می‌رود جای خود را به طغیانی پرشور علیه مرگ و به احساس برادری انسانی می‌دهد.
مورسو، راوی داستان خویشتن است. حكایت بسیار حساب‌شده او شامل دو قسمت است كه به طور محسوسی هم در لحن و هم در محتوا با هم متفاوت‌اند. در قسمت اول، مورسو، با ظاهری حاكی از لاقیدی كامل زندگی روزمره خود را در الجزیره، … شرح می‌دهد. مورسو با لحن راوی بی‌طرف، با جملات پیاپی كه اغلب به ماضی نقلی‌اند، احتیاجات جسم، خستگی، میل به سیگار كشیدن و مشكلاتش را در تحمل گرما قید می‌كند. احساسهایش را ذكر می‌كند و همچنین به ملال یا بی‌تفاوتی‌اش اشاره می‌كند: “برایم فرقی نداشت” یا “تفاوتی نداشت”. نه اعتنایی به تحلیل روان‌شناختی دارد نه به بیان احساساتش. با اینكه رسیدنش را به خانه سالمندان، كه مادرش در آنجا به تازگی مرده است، موشكافانه شرح می‌دهد، ضمن شب‌زنده‌داری در كنار جنازه یا به هنگام تشییع، اندوهی را كه از او انتظار می‌رود نشان نمی‌دهد.